De huid en de vacht.

Zie ook bij "Kale plekken"    Zie ook bij "Eosinofiel granuloom" 

Katten hebben een dichte vacht die bijna het hele lichaam bedekt. Alleen de lippen, de neus, de voetkussentjes en de tepels zijn onbehaard.
Tussen de haren zit lucht die een isolerende laag vormt. De kat kan de mate van isolatie beïnvloeden door de haren te bewegen. Op deze manier kan het dier zich gemakkelijk aan een koude of warme omgeving aanpassen. Hierdoor kan hij ook het hele jaar buiten zijn.

Als een kat bang of geschrokken is, staan de haren recht overeind. Ook de haren op de staart doen mee en zo onstaat de "dikke staart". Doordat de haren overeind staan, lijkt de kat een stuk groter en sterker. Dit maakt vaak indruk op belagers.

Rond de snuit, de ogen en onder de oren heeft de kat speciale snor- en tastharen. Op de plaats waar deze haren in de huid zitten, zijn zeer gevoelige zenuwcellen aanwezig. Deze vertellen de kat wanneer hij zijn neus in zaken steekt waar hij beter uit kan blijven.
Knip dus nooit aan deze haren.

Het is aan te bevelen om tijdens het aaien de huid te bevoelen. Hierdoor merk je op tijd eventuele wondjes of andere ongerechtigheden op.

Vachttypes.
Er zijn 3 vachttypen te onderscheiden:

* Lange en korte vachten.  
* Draadharige vachten.  
* Haarloze vachten.  

Hieronder staan de 8 varianten binnen deze 3 typen aangegeven met een korte beschrijving.
De korthaar is het wilde basistype, maar tussen de textuur van de Europese korthaar en bijvoorbeeld die van de Russisch Blauw en de Burmees is een groot verschil.

De Angora is genetisch dezelfde kat als de Pers, maar zijn vacht is, hoewel zijdeachtig, niet zo vol, doordat de donsharen minder ontwikkeld zijn.
De Cornish Rex heeft geen dekharen. Zijn golvende vacht wordt veroorzaakt door de natuurlijke krulling van de kroon- en donsharen. De snorharen zijn kort en gekruld.
De draadhaar heeft alle drie haartypen, dia abnormaal en onregelmatig zijn gekruld; de donsharen hebben qua vorm wel wat weg van een herdersstaf.
De Pers heeft de best ontwikkelde lange vacht, zacht en zijdeachtig, waarbij de overvloedige donsharen bijna zo lang zijn als de dekharen. Dit exemplaar is een zwarte smoke.
De Maine Coon is een andere langhaar, de vacht is zwaarder en ruiger; in type komt hij misschien dichter bij veel niet-stamboek langharigen.
De Devon Rex heeft alle drie de haartypen, maar ze zijn alle drie gemodificeerd; de snorharen kunnen afwezig zijn of gereduceerd tot heel korte haartjes of stompjes. Sommige katten zijn kaal.
Haarloosheid, zoals bij deze Sfinx, wordt door de meeste kattenliefhebbers als een abnormaliteit beschouwd; meestal is er op sommige delen van het lichaam een dunne donslaag.


Verzorging van de vacht.
Als de verwarming aanstaat, vliegen de kattenharen weer in de rond. Helemaal voorkomen kun je de hardnekkige, soms slechts millimeters lange pluisjes niet, maar je kunt het harengeweld wel tegengaan.
Een goede verzorging van de vacht kan zowel voor de mens als de kat een plezier zijn, als je een rustig moment kiest en je volledig op je kat concentreert. Bij een regelmatige toepassing kan dit een ritueel worden waar de kat spinnend van geniet en niet een gevecht waarvoor je kat het liefst op de vlucht slaat. Een zachte, warme ondergrond, extra aandacht en aaien kunnen een belangrijke bijdrage leveren. Als je de kans hebt, begin dan al op een vrij jonge leeftijd, zodat het kitten met de procedure vertrouwd raakt.
Een Furminator is een handige kam die eenvoudig de losse haren verwijdert. Ook de ondervacht wordt hiermee gemakkelijk bereikt en ontdaan van losse haren. Hierbij wordt verschil gemaakt tussen kort- en langharige rassen.
Door verschillen van de kwaliteit van de vacht die van ras tot ras anders zijn, vereist de verzorging ook een verschillende aanpak. Voor alle rassen geldt:
begin altijd in de richting van de haren. Borstelen tegen de richting in moet vooral tijdens de vachtwisseling plaatsvinden. Bij katten met een lange vacht volgen dan de okselholten, de binnen- en buitenzijde van de bovenbenen en de staart en de kraag. Bij langharige katten moet ook de vacht tussen de tenen op vuil en klitten worden gecontroleerd.

Langharige vacht.
Strooi talkpoeder op de vacht.
Wrijf het poeder in de vacht. Begin bij de staart en werk naar de kop toe.
Borstel de vacht grondig. Het poeder moet worden verwijderd en de vacht moet van de huid af gaan staan.
Kam met een grove kam vanaf de staart naar de kop om te controleren of er nog klitten zitten. Besteed vooral veel aandacht aan het onderlijf en de oksels.
Maak de ogen, neusgaten en de binnenkant van de oorschelpen schoon met een vochtig wattenstaafje of een borsteltje. Let er wel goed op dat je niet echt de oren in gaat met het wattenstaafje.
Katten met halflang haar (Burmees, Maine Coon). Om te voorkomen dat de kat te veel losse haren inslikt, moet je deze dieren tijdens het wisselen van de vacht vaker kammen. Een metalen kam en een borstel hebben hun waarde bewezen.
Langhaarkatten (Pers). Het kammen van een langhaarkat vraagt veel zorg. Zo'n vacht kun je het best elke dag verzorgen om klitten te voorkomen. De wintervacht vraagt bijzonder veel aandacht. Maak met je vingers eerst voorzichtig alle knopen los en scheid de aan elkaar zittende haren met een breinaald of een grove kam van elkaar. Erge klitten moet je met een schaar voorzichtig uit de vacht knippen. De eerste kambeurt vindt met een grove kam van metaal of kunststof plaats. Vervolgens kam je de vacht met een fijnere kam en ter afsluiting met een synthetische borstel of een borstel met natuurharen. Een langhaarkat gaat meestal eenmal per jaar in bad.


Kortharige vacht.
Verwijder met een metalen stofkam losse haren, stof en vuildeeltjes en eventueel parasieten. Werk van de kop naar de staart.
Voor katten met een dikke korte vacht kun je een rubberborstel gebruiken.
Gebruik voor katten met een zeer fijne korte vacht een zachte haren borstel.
Wrijf de vacht glad met een lapje zijde of fluweel, een zeemleer of een speciale verzorgingshandschoen.
De vacht van alle korthaarkatten glanst schitterend als je er met een zijden- of nylondoek overheen strijkt.
Korthaarkatten met een pluizig afstaande vacht (Brits Korthaar, Exotic Shorthair). Alleen met een gewone kam tot bij de vachtbasis kammen en vervolgens met een borstel borstelen.
Katten met een zijdezachte vacht (bijvoorbeeld Siamees en Birmaan). Strijk eenmaal per week met vochtige handen of met een zeem over de vacht. Als de kat van vacht wisselt, kun je hem zacht met een borstel met rubberen nopjes masseren. Wees voorzichtig, want te heftig borstelen kan kale plekken veroorzaken. Vooral de huid op de schouders is hiervoor gevoelig. Om de huid te masseren, kam je de kat met een stofkam tot op de huid. Borstel de vacht vervolgens met een natuurhaarborstel opnieuw.


Andere zaken over de huid en de vacht.

Zachte warme bobbel in de huid.
Door het vechten met andere katten ontstaan bij kittens wondjes, die vaak niet eens bloeden. Toch kunnen die soms tot bloedvergiftiging leiden. Door het kanaal van de hoektand dringt een grote hoeveelheid bacteriën in de wond, die onder de huid een optimaal klimaat hebben om zich te ontwikkelen. Bijtwonden kunnen daarom het best door een dierenarts worden behandeld. Zonder antibiotica is er kans op abcesvorming.
Dit abces is dan in feite een holte die is gevuld met ontstekingsvocht en vormt meestal een zachte, warme bobbel in de huid.
In de meeste gevallen zal het een paar dagen duren voordat de kat hier ziek van wordt. Het gevolg is dat hij zal wegkruipen en dat er haren zullen uitvallen.
De dierenarts zal een dergelijk abces openen onder een lichte roes.

Roos.
Schilfers op de huid betekent heel vaak: roos.
Oorzaak: De oorzaken kunnen een hormoonziekte, allergie of parasieten zijn. Er moet naar de oorzaak gezocht worden en er moet een passende behandeling komen. Soms is er echter geen oorzaak te vinden.
Behandeling: Het is altijd belangrijk om de roos te bestrijden, omdat zich aan de schilfers veel ziekteverwekkers kunnen hechten. Door die grote hoeveelheid ziekteverwekkers op de huidis de kans op een huidinfectie veel groter. Een speciaal dieet met veel vetzuren helpt om de verhoogde schilfering tegen te gaan. Maisolie door het eten wil ook wel eens helpen. Wassen met een speciale anti-roos shampoo werkt doeltreffend, maar moet soms regelmatig herhaald worden en niet elke kat vindt wassen prettig.
Aangepaste voeding: Speciaal dieetvoer heeft vaak ook een goede invloed op de huid.
Druppels: Er is veilig anti-roos middel (Dermoscent). Door een pipet met olie op de huid te druppelen kan de schilfering worden tegengegaan wordt het herstel. Het is als standaardbehandeling te gebruiken bij katten met terugkerende roos.

Acne.
Ook katten kunnen acne hebben.
Het is een opeenhoping van vet (talg) en vuil in een gebied waar veel talgklieren aanwezig zijn. Bacteriën kunnen voor een diepe ontsteking zorgen. Deze is zichtbaar als met etter gevulde puistjes. Door opeenhoping van talg zijn zwartbruine "mee-eters" zichtbaar. Dit is niet besmettelijk.
De behandeling bestaat uit 2 delen:
  • 1 maal per dag het talg en vuil verwijderen met 70% alcohol op een watje.
  • Minimaal 4 weken de infectie van binnenuit bestrijden met behulp van antibiotica (bijv. Synulox). Dit middel is op recept verkrijgbaar bij de dierenarts. Dit betekent dus dat de arts je kat wel eerst wil zien.
Laat voor de zekerheid ook een afkrabsel maken door de dierenarts. Dit kan dan worden onderzocht.
Blijf de behandeling met alcohol regelmatig herhalen, omdat de aandoening weer terug kan komen.

Open wonden.
Anders is het bij open wonden. De stollingstijd bij de kat is half zo lang als bij de mens. Na krap 1 maar maximaal 3 minuten ligt er een beschermend laagje over de wond, dat indringen van ziektekiemen tegengaat. Hierdoor wordt de genezing bevorderd.
Met het likken komen afweerstoffen in de wond. Laat de kat dus kleine wondjes rustig likken.

Zon en de huid.
De aan de zon blootgestelde huid van een kat vormt pro-vitamine, een stof die het lichaam in vitamine D - belangrijk voor de huid, botten en vacht - verandert. Door het wassen wordt een deel opgenomen.
Deze vitamine is belangrijk voor de calcium fosforbloedspiegel en dus van groot belang bij de skeletvorming. Vitamine D zit ook in het droogvoer. Wees dus voorzichtig met het toedienen van deze vitamine, want teveel kan schadelijk zijn.
Witte of lichte katten kunnen verbrandingsverschijnselen krijgen aan de oorpunten. Let dus goed op de oren van dergelijke katten als ze veel buiten zijn. In het ergste geval moet een deel van het oor worden geamputeerd.

Likken en wassen.
Bij het schoonmaken van de vacht krijgt de kat afgestorven en losse haren naar binnen. De haren worden niet door het maagzuur opgelost. Deze onverteerbare haren kunnen een haarbal van soms wel ter grootte van een tennisbal veroorzaken. Het is dus belangrijk dat de kat deze haren kwijtraakt.
Met de artikelen die je hier kunt vinden, kun je de haarballen ook aanpakken.
Zet een potje kattengras in de vensterbank. Dit wordt door de kat gegeten en door overgeven komt ook het ingeslikte haar weer naar buiten.
De meeste katten wassen zich vaak. Katten van één familie geven elkaar vaak een wasbeurt en een moederpoes besteedt veel tijd aan het wassen van haar kittens.
Veel katten wassen zich uitgebreid als ze door een mens zijn geaaid of aangeraakt. Een acceptabele reden is dat ze een niet-gewenste geur willen verwijderen.
Een kat verzorgt zich met de tong en de voorpoten. De haakvormige deeltjes op de tong (papillen) worden als borstel en kam gebruikt.
Met de voorpoten worden de plaatsen bereikt waar de kat met de tong niet kan komen. Hij likt een voorpoot nat en veegt hiermee over de kop. Hij herhaalt deze procedure met de andere poot.
Klitjes worden met de tanden ontward en de tanden worden ook gebruikt om vuil tussen de klauwen weg te halen.
Katten reageren vaak met wassen op situaties waarin ze bang zijn of geen raad weten met een probleem.
Overdreven wassen kan worden veroorzaakt door een emotionele storing. Dit kan weer leiden tot medische problemen.
De wasbeurten van de moederpoes versterken de sociale band tussen moeder en kittens.
Het wassen is een noodzakelijk onderdeel van de temperatuurregeling. Het speeksel neemt de koelende waarde van het transpiratievocht over.

Katerstaart.
Een katerstaart (vette staart) moet je op de volgende manier behandelen:
Eerst schoonmaken (ontvetten) met sterilon of alcohol 70%. Als de staart aardig vetvrij is en natuurlijk niet meer kletsnat van de sterilon of alcohol (droogwrijven), dan de babypoeder tussen de haren op de staart strooien. Als de staart namelijk nog nat is, zal de poeder klonten gaan vormen en die zijn niet zo eenvoudig tussen de haren weg te halen. De poeder vooral strooien op de plekken waar de katerstaart het ergst is. Dit is meestal het stuk wat het dichtst bij de rug zit. Het poederen moet je 2 à 3 keer per dag herhalen. Na ongeveer een week zal de vette staart aardig moeten zijn verdwenen. Let er wel op dat als de staart toch weer vet is dat je dan de sterilon of alcohol weer moet gebruiken. Je ziet zelf wel of dit nodig is.

Overige interessante zaken.
De vacht van een huiskat is waterafstotend en laat het vocht niet tot aan de huid doordringen. Als nakomelingen van woestijn- en savannedieren zijn katten aan vochtig en koud weer lichamelijk weinig aangepast.


Als gevolg van de beharing transpireren katten nauwelijks en kunnen op die manier dus geen vocht verdampen.

Een dorstige kat zal proberen het lichaamsvocht te sparen door zich niet te wassen.

Een kattenhaar groeit ongeveer 3 millimeter per dag. Ondanks het feit dat elke haar nog geen gram weegt, sleept een normale huiskat ongeveer een pond vacht mee. Als de haren ongeveer 4 centimeter lang zijn, sterven ze af en uit de wortel groeit een nieuwe. De dode haren blijven nog een tijdje in de huid en worden pas door middel van wassen of kammen 'ontworteld'.

Kortharige katten kunnen we met behulp van een zeem helpen en ook handen waar we crème op gesmeerd hebben 'zuigen' bij het aaien de afgestorven haren mee. Op die manier voorkomen we dat er teveel haar op de bank en in het tapijt terecht komt.

Een kattenwasje is onvoldoende bij de Pers. Hierbij is ondersteuning van ons nodig. De afgestorven lange haren kan de kattentong niet in zijn eentje verwijderen. Dagelijks moet de vacht worden doorgekamd en op klitten worden onderzocht. Begin al bij een jong dier met de dagelijkse borstelmassage, dan is het dier er niet alleen aan gewend maar geniet van de hele procedure als een algehele aaipartij.

Klitten bij langharige katten worden met de vingers uit de vacht verwijderd. Hierna uiteraard nog goed kammen. Dikke knopen eventueel met een schaar eruit knippen of met een tornmesje snijden.

Bij de mens ontstaat bij kou kippenvel. Ook katten reageren op kou. Dit doen ze door het rechtovereind zetten van de dekharen. Hierdoor ontstaat er een met lucht gevulde isolatielaag tussen de onderwol en de dekharen.

Als de haren van een kat rechtop gaan staan bij warm weer, dan is hij ziek. In zo’n geval moet je direct voor aanvullende warmte zorgen. Bij de kachel zetten of een warme kruik geven. Als het te lang duurt, natuurlijk contact opnemen met de dierenarts.

Denk er aan dat als je de kamers verwarmd, de lucht in de meeste kamers vreselijk droog is. Dat kan leiden tot extreme haaruitval bij katten. Luchtbevochtigers helpen dit probleem op te lossen.

Bij sommige katten kun je aan de hand van de babyvacht zien hoe ze er als volwassen kat uitzien. Dit geldt niet altijd voor maskerkatten.

Maskerkatten worden meestal met een witte vacht geboren en pas later tekenen zich in de vacht de donkere vlekken op de poten, neus, staartpunt en oren af.

Uit onderzoek is gebleken dat een gezichtsmasker het knipperen met de ogen versterkt. Dat wordt dan weer verklaard met dat katten eigenlijk bosbewoners zijn en dat het masker ook in het donker te zien is.

Zoals bij de hele grote familie van katten is bij de huiskat een zwart exemplaar niet zeldzaam, een albino daarentegen wel. Ook bij leeuwen en tijgers kunnen gedeeltelijke albino's met blauwe in plaats van rode ogen en aftekening in een lichte vacht voorkomen. Zwarte zijn ook bij wilde katten vaak te vinden. De bekendste is de zwarte panter (luipaard) en de zwarte jaguar. Maar ook alle kleine gevlekte Zuid-Amerikaanse hebben zwarte dieren in hun worpen.

Echte albino’s komen zo goed als niet bij de kat voor. Het familie-gen van de Siamees onderdrukt een krachtige grondkleur, maar de vacht is licht en niet wit. De witte vlekken, die veel katten hebben wordt door een gen veroorzaakt, dat vormen van vachtkleur op bepaalde delen van het lichaam onderdrukt. Puur witte katten dragen een gen, dat alle vachtkleuren onderdrukt.

De discussie omtrent witte katten met blauwe ogen is nog altijd niet geluwd. In ons buurland Duitsland is het fokken van witte katten, ook met een andere kleur ogen, bij de wet verboden. In de rest van Europa beperkt men zich tot nestcontrole. Is een kitten doof dan mag met deze ouders en natuurlijk met dat kitten niet meer worden gefokt. Het fokken van Siamezen, die tenslotte wit met een masker zijn, is overal toegestaan.

In de worpen van witte katten komen altijd slechthorende of dove kittens voor.

Een schildpad geldt in veel landen als geluksbrenger. Waarschijnlijk omdat toen al kattenvrienden zagen, dat deze kleur de zeldzaamste kleur was. De reden is simpel: alleen vrouwtjes kunnen schildpad of tortie-collies tonen, want de driekleurigheid is aan het geslachts-chromosoom gekoppeld. Driekleurig zijn trouwens ook de blauwcreme katten, die hierdoor ook altijd van het vrouwelijke geslacht zijn.

Elke duizendste schildpadkat blijkt aan de buitenkat een kater te zijn. Deze tweeslachtigen zijn echter niet vruchtbaar. Er is slechts 1 uitzondering bekend.

Bij veel raskatten zie je bij de eerste blik geen verschil in vacht en kleur van de ogen. Soms lijken ze als eeneiige tweelingen op elkaar. Om een identificatie toch goed mogelijk te maken wordt soms gebruik gemaakt van een afdruk van de neusspiegel. Deze is bij elke kat uniek.

De dekharen van de Noorse boskat die zich in het koude jaargetijde in een dikke vacht hult, lijken altijd een beetje sliertig. Vooral aan de borst, de bovenpoten en de staart is de vacht zeer weelderig. Deze haren hebben een laagje met veel vuil- en waterafstotende vetten zodat ijs, regen en sneeuwvlokken er niet op blijven hechten en ook stofdeeltjes geen kans krijgen. De Noorse boskat is een huiselijke kat die echter ook van uitbundige zwerftochten houdt.



Net als de lynx hebben de Maine Coon, de Siberische en de Noorse Boskat dikke haarplukken tussen de teenballen. Als ze door de sneeuw lopen of door een moeras, spreiden ze de tenen uit elkaar. Hierdoor krijgen ze een groter draagvlak en zakken ze nauwelijks weg.

Als je kat een wandeling door de sneeuw heeft gemaakt, kun je het best de poten van de klonten sneeuw ontdoen. Als ze te lang blijven zitten, kan dit leiden tot verwondingen.

Bijna 30% van alle katten in het binnenland van West-Europa zijn cypers (getijgerd), terwijl in de havens van de hele wereld meestal zwarte en zwart-witte katten te vinden zijn.

Bij zwarte katten glinstert de vacht goud- of zilverachtig door invallend licht. Dit wordt veroorzaakt door vlekken zonder pigment in de voor de rest zwartbruine vacht. Deze vlekken reflecteren het licht en leiden tot een optisch bedrog voor onze ogen. Hoe langer de vacht hoe meer glanseffect. Als in de nacht de koplampen van een auto de vacht laten oplichten is dit effect het grootst.

Alle zwarte katten hebben minstens één witte haar in de vacht, meestal aan de borst.

Bij éénkleurige katten is in de zon de zogenaamde schaduwtekening te zien. Heel flauwtjes schijnen dan de strepen van de voorvaderen door. Bij zwarte dieren valt op dat de haren donkerrood of donkerbruin zijn.

De tastharen van katten die naast de lippen groeien, kunnen worden bewogen. De neutrale houding is een rechte hoek ten opzichte van de kop. De haren zijn meestal net zo lang als het dikste deel van het lichaam. Op deze manier kunnen ze beoordelen of ze door een dunne buis heen kunnen. Bij een controle van het eten worden de haren naar voren gebogen en de prooi voorzichtig aangeraakt. Als de kat aan het voer wil snuffelen, dan worden de haren langs de wangen gelegd. Hierdoor zijn de tastharen zo goed als uitgeschakeld en kan de kat zich concentreren op het aroma dat de neus prikkelt.

Tijdens de eerste levensweken van de kittens worden de snorharen van de kittens door de moeder vaak ingekort om te verhinderen dat de jongen te snel zelfstandig worden.

Het ’gen’ voor lange haren is recessief, dat betekent dat een kitten alleen langharig is als zijn beide ouders hem dat kenmerk ’langharig’ hebben meegegeven. Toch komen in de nesten van huiskatten en vaak ook bij Siamezen en Karthuizers half langharige en langharige baby’s voor. Als namelijk zowel de vader als de moeder elk een gen voor korte en een voor lange haren dragen dan is het mogelijk dat nakomelingen langharig zijn.

Uit kruisingen tussen korthaar katten met een langhaar-gen zijn nieuwe rassen zijn ontstaan zoals bijvoorbeeld de Tonkinees en de Balinees.

Hoe donkerder de Siamese vacht, hoe donkerblauwer de ogen lijken. Siamese katten, wiens vacht op ivoor lijkt, hebben bijzonder bleek-blauwe ogen.

Ook in een flat krijgen (half)lange harige katten hun wintervacht. Hun achterpoten worden met pluizige ’broeken’ omgeven en rond de nek groeit een dikke "sjaal". Tijdens de haarwisseling vliegen meer haren rond als anders. Ondersteun de wissel van het haar door de kat dagelijks te borstelen en let op een hogere luchtvochtigheid in de woonkamer.

Het wisselen van de vacht wordt niet alleen door de kou maar ook door het korter worden van de dagen ingeluid. In deze tijd van het jaar stellen de stofwisseling en hormoonhuishouding zich bij een tekort aan licht op de wintertijd in.

Zie ook bij "Kale plekken"    Zie ook bij "Eosinofiel granuloom" 
|



Naar de krabpalen van hoge kwaliteit





Petplan, de zorgverzekering voor je huisdier