6 maart 2016

Ringworm en rijksdaalderschurft

ringworm-mens

Ringworm bij de mens

Het zijn nog steeds veel gebruikte, maar misleidende namen voor schimmelinfecties. Zolang er dieren en mensen bestaan, zullen er ook wel schimmelinfecties geweest zijn; men wist alleen niet dat het schimmels waren.
Alle besmettelijke huidaandoeningen werden vroeger schurft genoemd. In een aantal gevallen had men ontdekt dat een mijt (beestje) de veroorzaker was van schurft.

Schimmel (plantje) werd veel later ontdekt, maar werd tot die tijd ook schurft genoemd. Schimmelinfecties geven vrijwel altijd altijd ronde plekken met een duidelijke rode rand, meestal ter grootte van een twee euro muntstuk. In de volksmond sprak men van ringschurft (ringworm) of rijksdaalderschurft.

schimmel-kat

Schimmel bij de kat

Schimmelsoorten.
Er is een groot scala aan diverse soorten schimmels. Het overgrote deel is onschuldig (denk aan schimmelkaas).
Enkele soorten zijn echter ziekteverwekkend (pathogeen). Bij mensen en dieren veroorzaken ze huid- en nagelschimmel. Twee families zorgen voor 98% van alle schimmelinfecties, nl.: Microsporum en Trichophyton. Deze laatste komt vooral bij vee en paarden voor en geeft bij mensen baardschurft (heeft niets met ringbaard te maken).
Verschijnselen van schimmels:

  • kale ronde plekken met schilfering en afgebroken haren;
  • lichte jeuk.

Dieren en ook mensen bouwen na een schimmelinfectie afweer op en zullen niet makkelijk opnieuw besmet raken.

Schurftmijten.
Dit geeft eveneens kale plekken die vaak verdikt zijn en extreem veel jeuk veroorzaken. De klassieke huidschurft komt weinig weinig meer voor terwijl de oorschurft, vooral bij jonge katjes, nog veelvuldig gezien wordt.
Schurft heeft een ongunstige klank, maar is heel gemakkelijk te behandelen.
Op schimmel gelijkende plekken kunnen door een bacteriële infectie veroorzaakt worden.

Diagnose.
Om vast te stellen dat er een schimmelinfectie in het spel is, kan een huidafkrabsel worden gemaakt en onder een microscoop worden bekeken. Aanvullend is een schimmelkweek noodzakelijk. Het resultaat laat echter 5 tot 10 dagen op zich wachten, maar is zeer betrouwbaar.

Behandeling.
Het behandelen van huidschimmel (ringschurft of ringworm) is langdurig en kostbaar in tegenstelling tot de behandeling van echte schurft. Daarnaast vormt de verspreiding van schimmelsporen een groot probleem. Deze kunnen de dieren nog jaren besmetten.

  • De klassieke aanpak van een huidschimmel bestaat uit het scheren van de patiënt en het regelmatig wassen met een schimmeldodende shampoo. Daarnaast is een tablettenkuur met Griseofulvine gedurende 6 weken nodig. Zonlicht helpt ook, evenals Daktarinzalf.
  • Er is sinds 2003 een geheel nieuwe aanpak.In de fruitteelt wordt al jaren het middel Luferon tegen schimmelinfecties toegepast. Deze stof gaat de vorming van chitine tegen. Chitine is een essentiële stof voor zowel de schimmelcelwand als het uitwendige skelet van insecten. Deze stof is absoluut onschadelijk voor zoogdieren, maar voor opgroeiende vlooien funest evenals voor schimmels in de groei.
    Lufenuron (Luferon) wordt al jaren in de vorm van Program als vlooienbestrijdingsmiddel gebruikt. 1 tablet per maand of 1 injectie per half jaar voorkomt dat zich nieuwe vlooien ontwikkelen.
    Het is een logische gedachte om het ook bij huidschimmels toe te passen. Een frisse geest kwam pas in 2002 op dat idee en het werkt inderdaad zoals verwacht.
    Eén tablet Program 100 mg/kg 1 keer in de 3 weken blijkt huidschimmel effectief te bestrijden. Dit geldt voor katten en kleine honden.
    Zo is rijksdaalderschurft voor € 5,- per kat te behandelen.

Peter de Lint (dierenarts)