6 maart 2016

Hoge bloeddruk (hypertensie)

bloeddruk-meterkatHoge bloeddruk (hypertensie) is een vaak voorkomend probleem bij de mens. Vooral bij oudere mensen wordt het geassocieerd met roken en/of een stressvol leven. Bij dieren zijn andere ziekten bijna altijd de oorzaak.

Wat is bloeddruk?
Wanneer het hart samentrekt komt er bloed in de slagaders. Deze bloedgolf geeft de polsslag. De druk in de bloedvaten is het hoogst gedurende de hartcontractie en we noemen dit de systolische bloeddruk. Deze bloeddruk meten we bij de dieren. Slagaders veranderen steeds van grootte. Ze kunnen samentrekken of verwijden. Door verwijde bloedvaten stroomt het bloed gemakkelijker. Hierdoor kunnen bepaalde organen meer of minder bloed krijgen door dit verwijden of samentrekken van bloedvaten.

Bloeddruk verhoogd in het algemeen bij oudere dieren. De bloedvatwand is bij oudere dieren niet meer zo elastisch. Deze slagaders kunnen niet meer zo gemakkelijk verwijden, zodat er meer weerstand ontstaat. Hierdoor stijgt de bloeddruk.

Hoe wordt de bloeddruk in het lichaam geregeld?

  • In de grote bloedvaten zitten zenuwcellen, die de bloeddruk meten (druk-receptoren). Bij te hoge druk krijgen de hersenen een signaal. Bepaalde zenuwenbanen worden dan geremd. Dit leidt tot verwijding van bloedvaten, hetgeen weer leidt tot bloeddrukdaling. Dit proces gaat heel snel.
  • Het lichaam maakt hormonen aan die de bloeddruk beïnvloeden, zoals:
    • De bijnier geeft adrenaline en noradrenaline af. Hierdoor stijgt de bloeddruk. (Deze hormonen zijn bekend als de ‘vecht- of vlucht’-hormonen, omdat ze het lichaam in staat stellen extra inspanning te verrichten om met gevaar of stress om te gaan.)
    • In de nieren zijn hormoonproducerende cellen aanwezig. Dit heeft invloed op de bloeddruk zelf en de natrium- en wateropname in de nieren.
    • De hypofyse maakt het ADH-hormoon waan. Het maakt dat de bloeddruk stijgt en beïnvloedt de natrium- en waterhuishouding.
    • Bij uitrekking van de hartspier komt het eiwit ANP vrij. Dit geeft bloeddrukdaling.

Wat zijn de oorzaken van hypertensie?
Bijna altijd is de bloeddrukstijging het gevolg van andere ziekten, zoals:

  • nierziekten
  • schildklier, die dan teveel schildklierhormoon vormt
  • chronische bloedarmoede
  • bijniertumor, die dan teveel aldosteron produceert. (Dit hormoon laat de nieren weten dat ze minder zout via de urine moeten uitscheiden.)

Wat voor problemen veroorzaakt een verhoogde bloeddruk?
De hoge druk kan de bloedvaten beschadigen. Er kan verbindweefseling van de vaatwand optreden en regelmatig ontstaan er kleine bloedingen. Dit gebeurt vooral in de vaten van het oog.

Er zijn bloedingen in het oog te zien. Hierdoor kan er blindheid ontstaan door beschadiging van het netvlies. Ook de vaten in de nieren raken bij het proces betrokken en hierdoor zal er nierschade kunnen optreden. Het hart moet meer arbeid verrichten bij het rondpompen van bloed. Er kan een hartvergroting zichtbaar worden.

hoge bloeddruk

Meten van de bloeddruk

Hoe meten we de bloeddruk?
De bloeddruk meten we het liefst in een rustige omgeving, samen met de eigenaar. Boven de elleboog van de voorpoot zit een plactic band.

De bloedpulsaties zijn aan een bloedvat in de ondervoet hoorbaar met een Doppler-transducer. De bovendruk wordt bepaald door het nog net hoorbaar zijn van de pulsaties bij het opblazen van de aangebrachte plastic band.

De meeste katten hebben een druk tussen 120 en 180 mmHG. Dus bij een continue druk van 180-190 spreekt men van een te hoge bloeddruk.

Hoe behandelen we de verhoogde bloeddruk?
Behandeling van de onderliggende ziekten heeft prioriteit. Na behandeling kan hierdoor de bloeddruk weer normaal zijn. Als de bloeddruk te hoog blijft, kunnen medicijnen hierbij de druk normaliseren.

Enige belangrijke conclusies.
Het is van belang om een hoge bloeddruk te ontdekken voordat er reeds beschadigingen zijn opgetreden. Het is zinvol om bij elke kat boven de 10 jaar standaard minimaal 1x jaar de bloeddruk te meten. Bij patiënten moeten snel de onderliggende ziekten behandeld worden en moet de druk iedere 3 tot 6 maanden gemeten worden. Er zijn goed werkende medicijnen voorhanden die de bloeddruk kunnen beïnvloeden. Als we deze patiënten hiermee goed behandelen zullen ze nog vele jaren een goede kwaliteit van leven kunnen hebben.

Bron: Huisdierenziekenhuis Honselersdijk