6 maart 2016

Hoge bloeddruk (hypertensie)

bloeddruk-meterkatHoge bloeddruk is een vaak voorkomend probleem bij de mens. Vooral bij oudere mensen wordt het geassocieerd met roken en/of een stressvol leven. Bij dieren wordt hypertensie bijna altijd veroorzaakt door andere ziekten.

Wat is bloeddruk?

Wanneer het hart samentrekt komt er bloed in de slagaders. Deze bloedgolf geeft de polsslag. De druk in de bloedvaten is het hoogst gedurende de hartcontractie en we noemen dit de systolische bloeddruk. Deze bloeddruk wordt gemeten bij de dieren. Slagaders veranderen steeds van grootte. Ze kunnen samentrekken of verwijden. Door verwijde bloedvaten stroomt het bloed gemakkelijker en daardoor kunnen bepaalde organen meer bloed krijgen op bepaalde momenten door verwijden of samentrekken van bloedvaten.

Bloeddruk wordt in het algemeen hoger bij oudere dieren. De bloedvaatwand is bij oudere dieren niet meer zo elastisch. Deze slagaders kunnen niet meer zo gemakkelijk verwijden, zodat er meer weerstand ontstaat, waardoor de bloeddruk stijgt.

Hoe wordt de bloeddruk in het lichaam geregeld?

  • In de grote bloedvaten zitten zenuwcellen, die de bloeddruk meten (druk-receptoren). Bij te hoge druk wordt er een signaal aan de hersenen gegeven. Bepaalde zenuwenbanen worden geremd. Dit leidt tot verwijding van bloedvaten, hetgeen leidt tot bloeddrukdaling. Dit proces gaat heel snel.
  • Het lichaam maakt hormonen aan die de bloeddruk beïnvloeden, zoals:
    • De bijnier geeft adrenaline en noradrenaline af. Hierdoor stijgt de bloeddruk. (Deze hormonen zijn bekend als de ‘vecht- of vlucht’-hormonen, omdat ze het lichaam in staat stellen extra inspanning te verrichten om met gevaar of stress om te gaan.)
    • In de nieren zijn hormoonproducerende cellen aanwezig. Dit heeft invloed op de bloeddruk zelf en de natrium- en wateropname in de nieren.
    • Het ADH-hormoon wordt in de hersenklier, de hypofyse gemaakt. Het geeft stijging van de bloeddruk en beïnvloedt de natrium- en waterhuishouding.
    • Bij uitrekking van de hartspier komt het eiwit ANP vrij. Dit geeft bloeddrukdaling.

Wat zijn de oorzaken van hypertensie? Bijna altijd is de bloeddrukstijging het gevolg van andere ziekten, zoals:

  • nierziekten
  • schildklier, waarbij teveel schildklierhormoon gevormd wordt
  • chronische bloedarmoede
  • bijniertumor, waarbij teveel aldosteronhormoon wordt geproduceerd. (Dit hormoon laat dat de nieren weten dat er minder zout via de urine moet worden uitgescheiden.)

Wat voor problemen veroorzaakt een hoge bloeddruk?
bloeddruk-netvliesDoor een hoge druk worden bloedvaten beschadigd. Er kan verbindweefseling van de vaatwand optreden en regelmatig ontstaan er kleine bloedingen. Dit gebeurt vooral in de vaten van het oog.

Er zijn bloedingen in het oog te zien en er kan blindheid door beschadiging van het netvlies ontstaan. Ook de vaten in de nieren raken bij het proces betrokken en hierdoor zal er nierschade optreden. Het hart moet meer arbeid verrichten bij het rondpompen van bloed. Er zal een hartvergroting zichtbaar worden.

Hoe meten we de bloeddruk?
bloeddruk-metenDe bloeddruk moet in een rustige omgeving, liefst met de eigenaar gemeten worden. Er wordt een plastic band boven de elleboog van de voorpoot aangebracht.

De bloedpulsaties kunnen aan een bloedvat in de ondervoet hoorbaar gemaakt worden met een Doppler-transducer. De bovendruk wordt bepaald door het nog net hoorbaar zijn van de pulsaties bij het opblazen van de aangebrachte plastic band.

De meeste katten hebben een druk tussen 120 en 180 mmHG. Bij een continue druk van 180-190 spreekt men van een te hoge bloeddruk.

Hoe wordt de hoge bloeddruk behandeld?
Eerst worden de onderliggende ziekten behandeld. Na behandeling kan de bloeddruk weer normaal zijn. Blijft de bloeddruk te hoog dan kunnen er medicijnen gegeven worden die de druk kunnen normaliseren.

Enige belangrijke conclusies.
Het is van belang om een hoge bloeddruk te ontdekken voordat er reeds beschadigingen zijn opgetreden. Het is zinvol om bij iedere kat boven 10 jaar standaard minimaal 1x jaar de bloeddruk te meten. Bij patiënten moeten snel de onderliggende ziekten behandeld worden en moet de druk iedere 3 tot 6 maanden gemeten worden. Er zijn goed werkende medicijnen voorhanden om de bloeddruk te beïnvloeden. Als we deze patiënten goed behandelen zullen ze nog vele jaren met een goede kwaliteit van leven onder controle gehouden kunnen worden.

Bron: Huisdierenziekenhuis Honselersdijk