De wolf is terug. Er zijn filmpjes van en je ziet het ook aan de dode schapen. Boswachters verkeren in een staat van diepe ontroering, biologen likken hun vingers af en ook stadse lui zijn enthousiast, een enkele jonge moeder daargelaten. Onverwacht en eigenlijk onverklaarbaar blijkt het toch nog te zijn goedgekomen met de Nederlandse natuur.
Ook deze krant blijkt daarvan overtuigd. De komst van de wolf is goed nieuws, schreef de krant in september in het commentaar. Waar de wolf verschijnt staat de natuur er kennelijk gunstig voor. Om er in één adem aan toe te voegen dat de wolf mooi het surplus aan hazen, reeën, herten en zwijnen kon opeten dat anders maar door de mens moest worden doodgemaakt. Dat de wolf het doet is gunstiger.
We leiden eruit af dat voor lang niet alle dieren geldt dat hun aanwezigheid de natuur verbetert. We leiden er ook uit af dat in journalistieke kring nog zwaar wordt geworsteld met de begrippen natuurlijk evenwicht, ecosysteem en de rol van het dier daarin. De wolf doet het goed omdat ze beschermd wordt en geleerd heeft mens en snelverkeer te vermijden. Mooier is het niet.
Een jaar geleden kwam de krant op dezelfde plaats ook al met een rare opmerking. ’t Ging over paardensport en dat daarbij mensen bovenop paarden gaan zitten en dat vaak gezegd wordt dat paarden daar zelf nooit voor zouden kiezen. Maar dat vond de krant bullshit. „Een paard kiest namelijk niks, het zou niet weten hoe. Dieren doen niet aan keuzes, ze reageren. Menige huiskat blijft uit zichzelf thuis.”
De strofe hangt al een jaar in het hoofd van de man die inderdaad een huiskat heeft die thuis blijft. Al die tijd kwelt hem de vraag: maakt mijn huiskat geen keuzes, kiest ze niet, kan ze niet kiezen? Kunnen dieren überhaupt niet kiezen maar alleen reageren? Hebben ze wel enig benul?
Keihard studieobject
De poes in kwestie is een poes die toevallig en tamelijk ongelukkig de naam Wolf kreeg, omdat niemand op het idee kwam de haar toegeschreven sekse te verifiëren. Na een stille periode waarin zij de dood van haar zus verwerkte maakt Wolf er nu op haar oude dag het beste van. Zij slaapt veel en als zij niet slaapt kijkt ze naar de meeuwen en laat zich masseren.
Wolf is te vriendelijk en vertrouwd om er een keihard studieobject van te maken, maar toch valt uit haar dagelijks doen en laten wel het een en ander af te leiden. Zo lijkt ze gevoelig voor ‘conditionering’. Hoort ze de sleutel in het voordeurslot dan komt ze subiet een kijkje nemen, hoort ze haar etensbak verschuiven dan snelt ze die kant op. Ziet ze de reismand waarin ze soms naar de dierenarts moet dan verstopt ze zich.
Ook vertoont ze ‘instincthandelingen’ zoals je die vroeger noemde – de term is wat in onbruik geraakt. Ze jaagt achter vliegen aan, flehmt naar passerende vogels en steekt haar kont omhoog als je het lage ruggedeelte streelt. Ze kan ook niet naar je toe komen lopen zonder op het laatst haar achterwerk naar je toe te draaien. Het is gedrag waarop de wil geen invloed heeft.
En Wolf maakt onderscheid. Soms gaat ze op stoel A liggen slapen, dan weer op stoel B. Ze kan op haar linker zij beginnen, maar ook op de rechter. De ene dag speelt ze met het Ajax-speeltje, de andere dag met de banaan. Ze kan vanaf het Noorder kozijn naar de vogels gaan kijken maar ook in het kozijn op het zuiden gaan zitten. Je sluit niet uit dat het willekeur is.
Het is haar ten strengste verboden op de tafel te komen en ze doet dat ook zelden. Maar op zondag, als het hoogste gezag soms afwezig is, doet ze het wél, maar kort, heel kort. Erop en eraf. Te snel om de camera in te stellen.
Is dit nu kiezen of reageren? Het lijkt het meest op spel, op het verkennen van de grenzen, op uitdagen. Maar er is nooit triomf en de stramme landing is vaak pijnlijk.
Kunnen katten kiezen? Ja!
Kunnen dieren kiezen? De vraag is voorgelegd aan gedragsbiologen in Leiden, Wageningen en Utrecht: Hans Slabbekoorn, Lysanne Snijders en Saskia Arndt. En met het antwoord hadden ze geen moeite. Natuurlijk kunnen dieren kiezen, ze doen niet anders. Ze kiezen hun partner en ze kiezen hun voedsel. Ze zoeken de stilte op als ze niet van drukte houden en de drukte als de stilte beklemt. Ze kiezen de plek waar het nest moet komen. Dieren hebben een geheugen, ze kunnen nadenken en afwegingen maken, ze hebben daar ook de geëigende hersendelen voor. Het is al heel lang geleden dat werd aangenomen dat ze slechts hun instinct volgden of primitief, vaak volgens Pavlov-reflexen, reageerden op externe stimuli.
Ook het zwart-wit onderscheid tussen aangeboren en aangeleerd gedrag is losgelaten. Bijna alle gedrag wordt zowel door de genen als door de omgeving beïnvloed. Gedragsbiologen zijn niet bang meer voor antropomorfe interpretaties (het toekennen van menselijke eigenschappen aan niet-menselijke wezens) , want weinig menselijks is het dier vreemd. We begrijpen: als het paard de kans kreeg zou het zeggen dat het liever niemand op zijn rug had.
Historie van het Ieperse Kattenfeest Het Kattenfeest zou zijn oorsprong hebben rond 960. Het feest herdenkt één van de fasen van het afzweren van het heidendom, met name het afzweren van de oude cultus aan de…
Het Brussels gewest heeft beslist dat de registratie en identificatie van katten verplicht wordt. Concreet zal vanaf december 2017 ieder baasje zijn dier moeten identificeren en registreren. De registratie maakt het veel makkelijker om baasjes…
Het Brussels gewest heeft beslist dat de registratie en identificatie van katten verplicht wordt. Concreet zal vanaf december 2017 ieder baasje zijn dier moeten identificeren en registreren. De registratie maakt het veel makkelijker om baasjes…
Het Brussels gewest heeft beslist dat de registratie en identificatie van katten verplicht wordt. Concreet zal vanaf december 2017 ieder baasje zijn dier moeten identificeren en registreren. De registratie maakt het veel makkelijker om baasjes…
Waarom producten voor je kat op je verlanglijst moeten staan Je kat is meer dan alleen een metgezel; ze zijn een geliefd lid van je familie. Het toevoegen van producten voor je kat aan je…
Een kort overzicht van de meest exclusieve rassen Katten behoren tot de meest geliefde huisdieren ter wereld en, samen met honden, vertegenwoordigen ze de dieren waaraan de mens het meeste vertrouwen geeft als levensgezellen. Deze…
Henry John Yeend King: In the Garden Een kat in uw gezin integreren Katten zijn al duizenden jaren een geliefd onderdeel van vele huishoudens. Met hun speelse gedrag en liefdevolle aard winnen zij snel de…
Gebeten door je kat. Een kat in het nauw maakt rare sprongen. Als een kat zich niet op zijn gemak voelt, kan hij best eens uitvallen en zijn tanden in jouw arm zetten. Dat is…
Je kat vindt je lief Veel mensen denken dat een kat niets van ze moet hebben. Ze hebben het imago afstandelijk en kil te zijn. Volgens wetenschappers van de Oregon State University (VS) blijkt dat…
Katten en tassen, een geweldige combi Katten kruipen graag weg in een beschut hoekje om er lekker te gaan slapen. Favoriet zijn de doos, de zak en de tas. Ooit wel eens een kat in…
Small cat wearing gps tracker outdoors, selective focus on eyes GPS Trackers voor katten: De beste manier om je viervoeter veilig te houden! Zoals elke kattenliefhebber weet, gaan onze katten graag op onderzoek uit. En…
Als je een of meer katten in huis hebt, krijg je waarschijnlijk niet genoeg van je pluizige vriendje(s). Daarin ben je niet de enige, want aan het aantal katten-apps te beoordelen, blijkt dat heel veel…
Kartonnen doos en de kat Op internet kom je veel mensen tegen die verbaasd zijn over katten die gedwongen lijken zichzelf te parkeren in vierkanten van tape die op de vloer zijn gemarkeerd. Deze katachtigen…
Het Brussels gewest heeft beslist dat de registratie en identificatie van katten verplicht wordt. Concreet zal vanaf december 2017 ieder baasje zijn dier moeten identificeren en registreren. De registratie maakt het veel makkelijker om baasjes…
Waarom zijn er zoveel mythen over katten? Katten hebben altijd een fascinerende rol gespeeld in menselijke culturen en ze worden omgeven door een veelheid aan mythen en overtuigingen. Ideeën over katten als geluksbrenger of slecht…
Gwen John Welsh (1876-1939). Kat. Kat optillen Hoewel een moederpoes haar kittens vaak bij het nekvel draagt, is dat niet de goede manier om een volwassen kat op te tillen. Zelfs lichtgewichten zijn eigenlijk al…
Vier interessante weetjes Tegenwoordig kan je veel doen met het internet. Uiteraard kan je online ook veel informatie lezen over katten, waaronder veel interessante weetjes. In dit artikel worden hiervan vier voorbeelden genoemd waardoor je…
Johannes Petrus van Horstok (1745-1825). A-weavers-workshop. In de voorgrond een kat. Kat en kunst Dit kunstwerk is van Yvonne Hamaker. Dit is een kunstwerk met kleurpotlood van Jan Kramer. Dit schilderij is gemaakt door Ria Winters.…
Elk wetenschappelijk onderzoek begint met een vraag. Dat geldt dus ook voor Samuel Perry van de Universiteit van Oklahoma in de Verenigde Staten. Hij vroeg zich af hoe het komt dat kerkgangers en conservatieve evangelicalen…
Kat en hond: een ingewikkelde onderlinge relatie De onderlinge relatie tussen kat en hond is een eeuwenoud onderwerp dat vaak ter discussie staat. Het beeld van de altijd vechtende kat en hond is ons allen…
Al zolang katten bestaan hebben mensen een enorme fascinatie en liefde voor deze eigenwijze beestjes. Met de grote hoeveelheden filmpjes en foto’s die voorbijkomen op social media kan je ontelbaar veel tassen vullen. Ook in…
Een kersenverkoopster aan de deur. Kunstenaar: Abraham van Strij Schilderijen Kat in een interieur Het valt op dat de ene kunstenaar vaak voor een kat kiest en de andere kunstenaar zal dat zelden of nooit…
Gwen John (Welsh artist, 1876-1939) Black Cat on Blue and Pink Katten en kinderen Het komt helaas regelmatig voor; wanneer katteneigenaren een baby krijgen gaat de luiertas erin en de kattenbak inclusief kat eruit. Terwijl…
Nala's wereld Nala's wereld Ken jij ze al? De Schot Dean Nicholson en zijn kat Nala uit Montenegro. Dit onafscheidelijke duo ontmoette elkaar in Bosnië en fietsen sindsdien de hele wereld rond. Dean was klaar…
Voedsel is wat mensen en katten voor het eerst bij elkaar bracht, maar dat betekent niet dat ze u zien als een te grote blikopener. Chemische analyse van de botten van 5.300 jaar oude katten…
